อนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ

ผลกระทบสองด้านของฝาย: มุมมองต่อระบบนิเวศในพื้นที่ต้นน้ำ

การสร้าง ฝาย (Check Dam) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ต้นน้ำลำธาร มักถูกนำเสนอว่าเป็นแนวทางสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำและป่าไม้ ด้วยวัตถุประสงค์หลักในการชะลอการไหลของน้ำ เพิ่มความชุ่มชื้น กักเก็บตะกอน และบรรเทาปัญหาน้ำป่าไหลหลาก อย่างไรก็ตาม การดำเนินการดังกล่าวได้นำมาซึ่ง ผลกระทบที่ซับซ้อนและบางครั้งก็เป็นลบอย่างมีนัยสำคัญ ต่อความสมบูรณ์ของระบบนิเวศน้ำไหล (Lotic Ecosystem) ในพื้นที่ต้นน้ำ ซึ่งจำเป็นต้องพิจารณาอย่างรอบด้านและระมัดระวัง การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและเคมีของลำธาร ผลกระทบที่ชัดเจนที่สุดของการสร้างฝายคือการ เปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพ ของลำธาร จากระบบน้ำไหลที่เคยมีกระแสน้ำเชี่ยวและมีน้ำหลากตามฤดูกาล กลายเป็นสภาพกึ่งนิ่งหรือเป็นแอ่งน้ำ (Lentic Condition) อยู่บริเวณหน้าฝาย การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลโดยตรงต่อปัจจัยสำคัญในระบบนิเวศ: การดักตะกอนและสารอาหาร: ฝายทำหน้าที่ดักจับ ตะกอน (Sediment) เช่น ทราย กรวด…